Job 40: 10-19: “Zie nu Behémoth, welken Ik gemaakt heb nevens u; hij eet hooi gelijk een rund. Zie toch, zijn kracht is in zijn lendenen, en zijn macht in de navel zijns buiks. Als het hem lust, zijn staart is als een ceder; de zenuwen zijner schaamte zijn doorvlochten. Zijn beenderen zijn als vast koper, zijn gebeenten zijn als ijzeren handbomen. Hij is een hoofdstuk der wegen Gods; Die hem gemaakt heeft, heeft hem zijn zwaard aangehecht. Omdat de bergen hem voeder voortbrengen, daarom spelen al de dieren des velds aldaar. Onder schaduwachtige bomen ligt hij neder, in een schuilplaats des riets en des slijks. De schaduwachtige bomen bedekken hem, elkeen met zijn schaduw; de beekwilgen omringen hem. Zie, hij doet de rivier geweld aan en verhaast zich niet; hij vertrouwt dat hij de Jordaan in zijn mond zou kunnen trekken. Zou men hem voor zijn ogen kunnen vangen? Zou men hem met strikken den neus doorboren kunnen?”

Job leefde lang geleden, net na de zondvloed. Dat kun je zien aan de leeftijd die hij bereikte. Hij leefde in de tijd toen de mensen erg oud werden. Het was eerst een rijke man, daarna zijn al zijn bezittingen afgepakt. Daarna zien we in zijn boek 38 hoofdstukken over zijn ellende die hij bespreekt samen met zijn vrienden. Daarna praat God met Job. Hij stelt hem verschillende vragen. Dan wijst God hem op de Behemoth! Hij noemt de Behemoth het hoofdstuk van de wegen Gods. Wat was de Behemoth?

We zullen allereerst naar de grondtekst moeten kijken. Daarna bekijken we hoe verschillende vertalingen Behemoth vertalen en als laatste kijken we welk dier er in overeenstemming is met het dier Behemoth wat hier genoemd wordt!

Behemoth is taalkundig gezien de meervoudsvorm van het Hebreeuwse woord behema. Behema betekent vee. Het woord Behema komt in het Oude Testament 185 maal voor. Meestal wordt het gebruikt als verzamelnaam in algemene zin van vee, dieren, beesten, gedierte en dierenwereld. De meervoudsvorm behemoth komt relatief weinig voor. In bijna alle gevallen waar deze meervoudsvorm voorkomt gaat het om vee, dieren, kudde. Door dit woord letterlijk te vertalen komen we dus nog niet uit de moeilijkheden.

In de onderstaande tabel ziet u de verschillende Bijbelvertalingen die het woord behemoth vertalen:

Hoe moeten we Behemoth vertalen?

In het standaard woordenboek van Koehler Baumgartner wordt de Behemoth uit Job 40:15 apart vermeld en niet onder de andere geschaard. Contextueel bezien bestaan er goede redenen om de behemoth niet als gewone meervoudsvorm te beschouwen. Soms wordt met Behemoth ook wel eens bedoeld beestelijk of ondierlijk. Behema zou het aspect van dierlijke grootheid en sterkte uitdrukken. In dit geval zou Behemoth vertaald kunnen worden met Reuzendier, geweldig beest of dergelijke uitdrukking.

We zien in de vorige tabel dat verschillende vertalingen het woord Behemoth vertalen met Nijlpaard. Hoe komen ze hierop? Sommige zien behemoth als een klanknabootsing van een Egyptische naam van dit dier. Het zou een afleiding kunnen zijn van p’.ih.mw (ook wel p-ehe-mau = de os van het water). Met dit woord zou nijlpaard bedoeld worden. Maar er doet zich een groot probleem op p-ehe-mau is een hypothetisch woord en word niet in het Egyptisch aangetroffen. Het hiërogliefenschrift geeft de term apet weer als nijlpaard en in het Egyptisch is het woord rert nijlpaard.

Naast het grammaticale oogpunt is het dier nijlpaard ook nog eens biologisch incorrect. Dit zullen we straks nog bezien. Eerst de volgende vraag: Is de behemoth dan geen mythologisch dier? Behemoth kan niet als zodanig geïnterpreteerd worden. De Heere behandelt in Zijn eerste toespraak dieren van vlees en bloed waaruit belangrijke conclusies getrokken kunnen worden uit het aardse bestaan ervan. Daarom ondersteunt dit gedeelte de overweging dat Behemoth en de verder genoemde Leviathan ook natuurlijke schepsels zijn. Verder komen ook de kenmerken van het dier niet overeen met een mythologisch wezen.

Laten we de tekst eens goed bekijken. Wat zijn de kenmerken van dit dier? Het eet hooi. Het dier is krachtig en die kracht is vooral te vinden in zijn buik. Hij heeft een staart als een ceder (tenminste, dit zullen we nog bekijken). God heeft hem een zwaard aangehecht. Het ligt in het moeras onder de lotusbomen. Het drinkt erg veel (wat blijkt uit het in zijn mond trekken van de Jordaan). Het is het grootste dier wat God gemaakt heeft (Hoofdstuk der wegen Gods).

Biologisch zou het incorrect zijn om Behemoth met nijlpaard te vertalen. Een nijlpaard is niet het grootste (land)dier wat er geleefd heeft. We weten uit opgravingen dat dit verschillende soorten dinosauriërs zijn geweest. Verder is het incorrect om te beweren dat het nijlpaard een staart als een ceder heeft. Een Libanon-ceder kan wel 20 tot 40 meter hoog worden en 9 tot 15 meter breed. De staart van een nijlpaard valt hierbij dus in het niet. Bij het oprijzen van de staart als een ceder moeten we eerst de ceder goed bekijken. Wanneer de ceders dicht bij elkaar groeien, vormen ze alleen een rechtopgaande stam. Maar wanneer de ceder wat meer vrijheid heeft dan verspreidt hij zijn takken wat meer horizontaal. We zien dan sierlijke krommingen in de zijtakken. Dit zou wat kunnen zeggen over de staart van de Behemoth. Het zou kunnen zijn dat de Behemoth zijn staart sierlijk kon opheffen, zodat het wel een ceder leek. Sommige dieren kunnen hun staart ook opheffen, daarom is het niet ondenkbaar dat de Behemoth dat ook kon!

Hoe moeten we Behemoth dan zien?

Geen enkel levend dier kan hier worden ingepast. Een nijlpaard lijkt me niet een dergelijk indrukwekkend dier zoals de beschrijving het noemt. Ouweneel over deze Behemoth: “En wat is er nu werkelijk tegen om aan te nemen dat omstreeks 2000 v. Chr. nog een Brontosaurus in het Jordaandal leefde, dus een dergelijk plantenetend reuzenreptiel dat zijn staart spande als een ceder en wegens zijn lichaamsgewicht noodgedwongen in de wateren moest ophouden? Dit dier kon 25 meter lang en 40 ton zwaar worden; dat is acht keer zo lang en zo zwaar als een olifant. Ik meen dat God meer reden had de Brontosaurus (Of de Brachiosaurus, of de Diplodocus) de eerste van Zijn werken te noemen dan het nijlpaard…” Ik meen dat hij hierin correct is. Er zijn nog andere verklaringen. Zo noemt de 14^e Amersfoortse studie het volgende over de Behemoth: “De nijlpaard heeft maar een kleine staart en ook geen zwaard. De Iguanadon had echter een staart, die hij volgens de nieuwste inzichten kon optillen evenals een spitse duim, die hij heel goed als zwaard of als verdedigingswerktuig gebruikt zou kunnen hebben. De Iguanadon is ook het enige dier, waarvan vervlochten zenuwen als fossiel werden gevonden (weliswaar van de ruggengraat en niet bij het dijbeen, waar ze echter ook geweest kunnen zijn).” Voor zover we weten leven er nu geen dinosauriërs meer. Daarom is er geen enkel levend dier dat lijkt op de Behemoth. Zelf persoonlijk denk ik dat het gaat om de Brachiosaurus of zelfs nog groter de Argentinosaurus. Dat waren de grootste landdieren die er ooit geleefd hebben. Wikipedia meldt over deze sauriër: “De lengte van het in Argentinië gevonden dier werd eerst geschat op circa 35 meter. Later werd dat weer betwijfeld; het zou ook een meer gedrongen kleinere soort hebben kunnen zijn van ongeveer 25 meter lang. De grootste wervel is 129 centimeter hoog; de tibia 155 centimeter lang. Dit duidt op een rughoogte van 5,5 à 6 meter. Hij woog, volgens de eerste schatting, ongeveer tachtig tot honderd ton en is in dat geval de zwaarste sauropode waarvan een belangrijk deel van het skelet bekend is.”

Conclusie:

Was de behemoth een dinosauriër? Volgens onze inzichten verkregen door een korte studie was de Behemoth werkelijk een dinosauriër. Een dino die de vloed overleefde en samen met Noach uit de ark is gekomen. Hij verspreidde zich over de wereld en zo kwam hij ook in de Jordaanvallei terecht. Zodoende kon God hem laten zien aan Job en hem vertellen dat het de grootste van zijn werken was. Het nijlpaard zou dit niet kunnen evenaren! Verder denk ik dat God meer reden had de Argentinosaurus tot het grootste van zijn werken te noemen dan het nijlpaard, want dan zou God een leugen verteld hebben aan Job.

Gebruikte bronnen:

Bijbel en Wetenschap, 19^e jaargang, nummer 172 (Juni/juli 1994), blz. 101-104, artikel Behemoth: groots, geweldig dier

Hans Fullin, Adrian Egger, Richard Wiskin en Reinhard Junker, Dinosauriërs (Een Bijbelse visie op fascinerende schepselen), Amersfoortse studies no. 14, Bijbel & Wetenschap, Amersfoort, 1993

www.scheppingofevolutie.nl, artikel Kan behemoth een dinosauriër zijn geweest?

Dr. Duane T. Gish, Wat weten we van dinosaurussen?, De Oude Wereld i.s.m. Johannes Multimedia, Doorn, 2008

Ken Ham, The Great Dinosaur Mystery Solved, Master Books Inc., Green Forest, 2000

Dr. W.J. Ouweneel, De ark in de branding, Buijten en Schipperheijn, Amsterdam, 1976

http://nl.wikipedia.org/wiki/Argentinosaurus